Czy ktokolwiek z nas zastanawiał się dziś, co tak naprawdę oznacza rosyjska szkoła w Królestwie Polskim lat osiemdziesiątych XIX wieku? Jak i do czego dojrzewało się pod władzą nauczycieli, którzy w majestacie praw i regulaminów mogli stosować kary cielesne, rewidować bagaż przyjezdnych uczniów, kontrolować ich prywatne lektury ze spisem dzieł zakazanych, podsłuchiwać rozmowy, nie mówiąc już o upokarzających karach za rozmowy po polsku? Do czego dorastali chłopcy przymierający głodem na ohydnych stancjach, pozbawieni pomocy i wsparcia rodziców - pokolenia zmiażdżonego klęską powstania styczniowego?